Штотыднёвая грамадска-асветнiцкая газета
Выдаецца з кастрычнiка 1991 года
Нотр-Дам, убачаны з Лошыцы
Месца для дыскусіі з інтрыгоўнай назвай “Нотр-Дам і беларуская рэстаўрацыя. Як адраджаць спадчыну?” было абранае невыпадкова. Менавіта аднаўленне сядзібнага дома ў Лошыцы эксперты прызналі найлепшым рэалізаваным праектам рэстаўрацыі ў Беларусі за апошнія пяць гадоў.
Прайм-тайм для старажылаў
Пад рознымі назвамі свята, прымеркаванае да дня летняга сонцастаяння, вядома ўсім еўрапейскім і шмат якім нееўрапейскім народам. У Беларусі яно завецца Купалле. Гэта пераломная кропка года, калі “сонца паварочваецца на зіму”, светлавы дзень пачынае скарачацца, а ноч — прыбываць. У царкоўным календары гэта раство святога Яна (24 чэрвеня ў католікаў) ці Іаана Хрысціцеля (7 ліпеня ў праваслаўных). Шмат у якіх народаў назва свята ўтворана ад мясцовага імя гэтага святога, напрыклад, Ёнінес у нашых суседзяў-літоўцаў. Хутчэй за ўсё, царкоўнага паходжання і назва “Купалле” (“Купайло” ва ўкраінцаў, “Иван Купала” ў рускіх) — народная інтэрпрэтацыя эпітэта “Хрысціцель” (грэцкі адпаведнік даслоўна перакладаецца як “той, хто купае, пагружае ў ваду”). У народаў германскай моўнай групы захаваліся назвы са значэннем “сярэдзіна лета”: Midsummer (англічане), Mittsommerfest (немцы), Midsommar (шведы). Латышы завуць свята Ligo — ад прыпева купальскіх песень, у сваю чаргу ўтворанага з дзеяслова са значэннем “танчыць вакол вогнішча”. У Латвіі 23 і 24 чэрвеня — афіцыйныя выхадныя дні. У Літве і Швецыі — толькі 23-га. У нашых суседзяў балтыйскага рэгіёну людзі выязджаюць святкаваць Купалле з сям’ёй і сябрамі на прыроду. Атрымліваецца такі ледзь ці не дзяржаўны пікнік з нацыянальнымі традыцыямі, агульнымі для ўсёй краіны, не без каранёў у традыцыйнай культуры.
Аўтобус да гаючай крыніцы
У дзень, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, 22 чэрвеня, Літаратурны музей Петруся Броўкі — філіял Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры — зладзіў традыцыйны ўжо праект-падарожжа пад назвай “1.1.1”, прысвечаны тром беларускім творцам са званнем “народны” — Петрусю Броўку, Васілю Быкаву і Рыгору Барадуліну. Усе яны — родам з Ушацкага раёна. Натуральна, “К” не магла не далучыцца да паездкі музейшчыкаў па знакавых для кожнага беларуса мясцінах.
DEE TREE: “музыка бацькоў” і соўл XXI стагоддзя
Мінскую групу Dee Tree называюць піянерам новага беларускага соўла. Першыя трэкі адразу выклікалі ажыўленне ў стане меламанаў — маўляў, такога ў нас яшчэ не было. Хоць стыль і не новы, але з імпэтам адгукнулася на яго і маладая публіка. Дэбютны альбом з назвай All is 111, што выйшаў гэтым летам, спраўдзіў чаканні, а канцэрт-прэзентацыя ў культурным цэнтры “Корпус” прайшоў з аншлагам і зорнымі гасцямі: на сцэне былі знакамітыя джазавыя музыканты, Валерый Дайнэка і госпел-хор. Сам альбом выдадзены лэйблам Івана Дорна Masterskaya. Тое, што пачыналася з джэмаў для ўласнага задавальнення, ужо выйшла на прафесійныя рэйкі. Не толькі голас, але і душа соўл-групы — вакалістка Валерыя ДЭЛЕ. Яе тэмбр, стыль і харызма — ледзь не палова поспеху Dee Tree.
“Балетнае лета” з нялётным настроем
Завяршылася “Балетнае лета ў Вялікім”. Ёсць магчымасць ацаніць не кожны з сямі вечароў паасобку, а ўвесь фестываль, што прайшоў у шосты раз, цалкам. І тое, куды ён рухаецца. Тым больш, што сёлета ў ім намеціліся некаторыя новыя напрамкі.
Алфавіт Саўчанкі
Персанальная выстава Ігара Саўчанкі “Галоўная драпіна” сталася заўважнай падзеяй Міжнароднага фестывалю “Арт-Мінск”. У зале Музея гісторыі беларускага кіно прадстаўлены больш за 100 работ фатографа-канцэптуаліста: яго знакамітыя творы 1987 — 1996 гадоў, а таксама — новая фатаграфія, зробленая ўжо ў 2007 — 2017 гадах. Па-сутнасці, мы маем справу з 30-гадовым творчым адрэзкам, які ўключаў у сябе розныя перыяды — і ў вольным ключы глядач можа з імі пазнаёміцца.
Неўтаймоўны ксёндз Завальнюк
— Якія 70?! Вы што! 8 ліпеня 2019-га будзем адзначаць маё 150-годдзе! — жартуе ён. — Лічыце: 45 гадоў з дня хіратоніі (пасвячэння ў сан святара) і 35 гадоў служэння ў Беларусі. Цяпер складзіце гэта ў слупок, дадайце мой узрост — вось і атрымаецца раўнютка 150!
Імкнуцца да Будслава сэрцы
Вось ужо 400 гадоў на пачатку ліпеня ў Будславе адбываецца традыцыйны фэст у гонар цудатворнага абраза Божай Маці. Пешшу, на роварах, па чыгунцы і на ўласных аўтамабілях імкнуцца сюды пілігрымы з усіх куточкаў Беларусі. Але сёлета свята праходзіць ужо ў новым статусе. 28 лістапада 2018 года Міжурадавы камітэт па ахове нематэрыяльнай культурнай спадчыны UNESCO аб’явіў аб уключэнні фэсту ў Рэпрэзентатыўны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва. Падзея, вартая таго, каб асэнсоўваць яе зноў і зноў. Чаму такога статусу ўдастоілася рэлігійная цырымонія і якое дачыненне гэта мае да культуры? Каб адказаць на гэтае пытанне, нам варта больш падрабязна ўсвядоміць мэты і задачы Канвенцыі UNESCO 2003 года “Аб ахове нематэрыяльнай культурнай спадчыны”, да якой Беларусь Указам Прэзідэнта нашай краіны далучылася ўжо ў снежні 2004 года — у ліку першых дзяржаў.
Храм пад купалам нябёсаў
Учора споўнілася 50 гадоў, бадай, аднаму з найвядомейшых помнікаў свету — 5 ліпеня 1969 года быў адкрыты Дзяржаўны мемарыяльны комплекс “Хатынь”. Пабудаваны на месцы вёскі, спаленай разам з жыхарамі 22 сакавіка 1943 года нацыстамі і іх памагатымі, ён нагадвае пра ўсе вёскі Беларусі, што былі знішчаныя падчас Вялікай Айчыннай вайны. У гадавіну ўрачыстага адкрыцця мемарыяла ў Хатыні адкрылася выстава “Леанід Левін. Філасофія творчасці”, прысвечаная аднаму са стваральнікаў гэтага комплексу.
Энцыклапедыі трагедый і змагання
У выдавецтве “Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі” выйшлі кнігі “Масюкоўшчына. Трагедыя савецкіх ваеннапалонных” і “Беларусь партызанская”, прэзентацыя якіх адбылася ў сталічным Доме прэсы 1 ліпеня ў рамках рэспубліканскай акцыі “Беларусь памятае”.
“Код Манюшкі”, увасоблены фарбамі
Да святкавання 200-годдзя з дня нараджэння Станіслава Манюшкі спрычыніліся не толькі лепшыя музычныя сілы краіны, але і творцы, падуладныя іншым музам. 20 чэрвеня 2019 года ў Гарадской мастацкай галерэі твораў Леаніда Шчамялёва адбылося адкрыццё выставы па выніках пленэра ў гонар вялікага кампазітара, зладжанай Беларускім саюзам мастакоў па прапанове аўтара гэтага артыкула. А раней цягам некалькіх месяцаў у мастацкіх майстэрнях выспявалі ідэі. Ушанаваць Манюшку сваёй творчасцю палічылі за гонар многія мэтры.
“Лістапад” чакае заявак
26-ты Мінскі міжнародны кінафестываль “Лістапад”, што сёлета пройдзе з 1 па 8 лістапада, аб’явіў прыём заявак на ўдзел у фестывалі.
“Асноўнай тэмай стане працяг года малой радзімы”
Дзясяты купальскі фестываль “Александрыя збірае сяброў” традыцыйна пройдзе 6 — 7 ліпеня ў аграгарадку Александрыя Магілёўскай вобласці. На шэрагу разнастайных пляцовак наведвальнікі свята змогуць не толькі павадзіць карагод вакол вогнішча, спусціць на ваду вянкі і пашукаць папараць-кветку, а таксама і атрымаць асалоду ад выступаў шматлікіх артыстаў — ад мясцовых аматарскіх калектываў да замежных зорак.
Адысея лоцмана Шарапава
Беларускі дзяржаўны ансамбль “Песняры” павіншаваў свайго былога дырэктара і мастацкага кіраўніка Вячаслава ШАРАПАВА з нядаўнім 60-годдзем не проста ўласцівымі для такой падзеі святочнымі словамі, але і вельмі арыгінальна — падарыўшы яму самалёт. Музыканты калектыву падчас чарговых гастроляў зняліся ў аэрапорце, дзе і “прэзентавалі” паветранае судна нядаўняму калегу. Сам жа артыст, будучы капітанам музычнага карабля, называў сваю дзейнасць на гэтай пасадзе... Зрэшты, пра гэта і многае іншае чытайце ніжэй.

Новы нумар

Рэдакцыйна-выдавецкая ўстанова
"Культура і мастацтва"

2016 - Год культуры

Далей
© 2007 - 2019 «Культура». Зроблена ў «Вэбпрофі»