kimpress.by - Культура - Штотыднёвая грамадска-асветнiцкая газета http://www.kimpress.by/ № 2 (1494) 8 - 15.01.2021г. ru Sun, 17 Jan 2021 02:41:55 +0400 Copyright 2003-2021, редакция kimpress.by info@kimpress.by http://www.kimpress.by/ico/favicon.ico kimpress.by http://www.kimpress.by/ Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аб прысуджэнні прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17732 Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Прэзентаваць айчынную культуру і дома, і за межамі краіны http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17733 У аўторак 5 студзеня адбылася першая ў новым годзе апаратная нарада міністра культуры Рэспублікі Беларусь Анатолія Маркевіча з начальнікамі ўпраўленняў і аддзелаў міністэрства. "К" інфармуе Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Узноўленая святыня http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17734 Праца над ўзнаўленнем напрастольнага крыжа Тураўскай епархіі XII — XIII стагоддзяў доўжылася тры гады. Гэта калі весці гаворку пра крыж як пра матэрыяльны аб’ект. Але сутнасна — гісторыя пачалася значна раней, ў 1962 годзе, калі беларускі археолаг Пётр Лысенка згадаў пра гэты крыж і распавёў пра ягоную культурна-гістарычную каштоўнасць у сваіх навуковых доследах. Адноўлены Тураўскі крыж быў акурат напярэдадні свята Уздзвіжання Пачэснага і Жыватворнага Крыжа Гасподняга, І гэта момант, безумоўна, знакавы. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Дзякуй, урачы! http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17735 Здаровыя дзеці — будучыня любога грамадства, яго безумоўная каштоўнасць. Так здарылася, што мінулы год стаў няпростым выпрабаваннем як для дарослага насельніцтва, так і для маленькіх жыхароў гарадоў і вёсак. У той ці іншай ступені пандэмія закранула ўсе ўзроставыя катэгорыі грамадзян. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Сястра Хатыні http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17736 На Гомельшчыне ў Светлагорскім раёне была вёска Ала. 14 студзеня 1944 года яе не стала. Вёску знішчылі акупанты. Знішчылі і жытло, і людзей — 1758 чалавек, і сярод іх 950 дзяцей. То-бок значна болей, чым у вядомай на ўвесь свет Хатыні. У паселішчы, якое месцілася ў лясным гушчары, народу аказалася болей, нібы ў якім-небудзь мястэчку пры шырокай дарозе. Тлумачыцца гэта тым, што ў вёсцы ў чаканні вызваліцеляў — вайна ўжо павярнула на Захад, — знайшлі прытулак бежанцы з наваколля, якіх вайна пазбавіла жытла. Такой жудаснай карнай акцыяй акупанты адпомсцілі за гібель двух немцаў непадалёк ад вёскі Ала. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Калі чужыя дзеці — родныя http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17737 Чужых дзяцей не бывае, сцвярджае народная мудрасць. Менавіта гэтыя словы заўсёды дапамагаюць у працы сям’і Барытоль з Салігорскага раёна. Таццяна Міхайлаўна і Андрэй Іванавіч, бацькі- выхавальнікі дзіцячага дома сямейнага тыпу, атрымалі сёлета прэмію “За духоўнае адраджэнне” за выхаванне дзяцей-сіратаў і дзетак, якія засталіся без апекі бацькоў. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Дабратворны прыклад http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17738 Прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь “За духоўнае адраджэнне” сёлета быў узнагароджаны протаіерэй Алег Абрамовіч, святар Свята-Траецкай царквы аграгарадка Салтанаўшчына Нясвіжскага благачыння Слуцкай епархіі Беларускай Праваслаўнай Царквы. Святар быў адзначаны высокай узнагародай за вялікі асабісты ўклад ва ўмацаванне духоўных каштоўнасцяў сярод дзяцей і моладзі, арганізацыю дабрачыннай дзейнасці. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Цытадэль славы http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17739 За значны ўклад у захаванне гістарычнай праўды пра Вялікую Айчынную вайну, а таксама за рэалізацыю праекта Саюзнай дзяржавы па рэканструкцыі будынкаў і збудаванняў Брэсцкай крэпасці, калектыў Мемарыяльнага комплексу “Брэсцкая крэпасць-герой” быў сёлета ўдастоены спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Свістулькі ад Скарыны http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17740 Сёлета калектыву Віцебскага абласнога метадычнага Цэнтра народнай творчасці за выдатныя дасягненні ў справе захавання гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі ды адраджэнне традыцыйнай тэхналогіі вырабу гліняных цацак Аршанскага Падняпроўя і Віцебскага Падзвіння была таксама прысуджана спецыяльная прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Велічная гісторыя малых вёсак http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17741 Пра Магілёўскую абласную бібліятэку імя У.І. Леніна “К” пісала ўжо неаднойчы. На гэты раз нагода для згадкі знакавай абласной “кніжніцы” — больш чым пачэсная, бо аўтарскі калектыў установы культуры атрымаў спецыяльную прэмію Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Скансэн у Белавежы, або Падарожжа на машыне часу http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17742 Спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь за самаадданую працу па захаванні гістарычнай памяці беларускага народа і стварэнне археалагічнага музея пад адкрытым небам у Белавежскай пушчы адзначаны аўтарскі калектыў у складзе дырэктара дзяржаўнай навуковай установы “Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі” Вадзіма Лакізы, навуковага супрацоўніка дзяржаўнай прыродаахоўнай установы “Нацыянальны парк “Белавежская пушча” Руслана Кнігі і галоўнага архітэктара праектаў філіяла “Брэстрэстаўрацыяпраект” адкрытага акцыянернага таварыства “Белрэстаўрацыя” Вольгі Нічыпорчык. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Крок у неўміручасць http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17743 Спецыяльная прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь прызначана калектыву дзяржаўнай установы адукацыі “Інстытут пагранічнай службы Рэспублікі Беларусь” — за значны ўклад у фарміраванне духоўных асноў падрастаючага пакалення і рэалізацыю маладзёжнага патрыятычнага праекта “Тым, хто мужнасцю сваёй у неўміручасць крочыў”. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Майстар са сваім гучаннем http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17744 Cпецыяльнай прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь сёлета быў уганараваны майстар народных мастацкіх рамёстваў Мар’ян Скрамблевіч. Самабытны майстар з’яўляецца супрацоўнікам Адэльскага Цэнтра культуры і народнай творчасці, філіяла Гродзенскага раённага культурна-інфармацыйнага цэнтра. Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Музыка як праменьчык на жыццёвым шляху http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17745 Аляксандр Анісімаў, мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Дзяржаўнага акадэмічнага сімфанічнага аркестра Беларусі, народны артыст нашай краіны: Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Творчы народ http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17746 Надзея ВАСІЛЬЧАНКА, дырэктар Нацыянальнага цэнтра мастацкай творчасці дзяцей і моладзі: Прэмія Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Дайсці да сёмага неба http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17747 Мінулы год для кіно быў неспрыяльны, нацыянальная кінастудыя “Беларусьфільм” даўно змагаецца з крызісам, але — жыццё ідзе, і вялікія праекты, значныя ў маштабе ўсёй Беларусі, усё ж з’яўляюцца. Завершана праца над першым беларускім поўнаметражным анімацыйным мюзіклам “Зоркі сёмага неба”, прэм’ера якога павінна была адбыцца якраз на гэты Новы год. Праўда, цяпер з’яўлення фільма ў кінатэатрах давядзецца трошкі пачакаць да часоў, калі палепшыцца пандэмічная сітуацыя. Раскадроўка Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Перабіраючы чорна-белыя клавішы… http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17748 Да свайго 80-гадовага юбілею, які выпадае на 12 студзеня 2021-га, Уладзімір Георгіевіч Мулявін не дажыў ажно 18 гадоў. Скажу шчыра: цягам гэтага часу мне яго не ставала літаральна кожны момант. Але варта прымружыць вочы — і я зноў бачу свайго сябра жывым, неймаверна прыгожым, з непераўзыдзеным пачуццём гумару, далікатным у прыяцельскім коле і апантаным у творчай працы. У плане сваёй чалавечай арганікі ён быў зусім не падобны да многіх іншых маіх таленавітых сяброў са свету мастацтва. Залаты фонд Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Каб прадказанне не спраўдзілася http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17749 Даўно нічога цікавага не было са Століна. І раптам не абы-якая навіна. Метадыст аддзела бібліятэчнага маркетынгу Столінскай раённай бібліятэкі Ірына Грэчка паведаміла пра конкурс “Кніга і мы”. Гаворка пра фотапраект на зададзеную тэму. Летась мы шмат пісалі пра бібліятэчныя дасціпныя знаходкі, скіраваныя на рост папулярнасці і кнігі, і чытання. Сёлета, натуральна, мы гэтую традыцыю працягваем. І як тут не згадаць выказванне геніяльнага Альберта Эйнштэйна: “Я баюся, што абавязкова наступіць той дзень, калі тэхналогіі пераважаць простыя чалавечыя зносіны. І свет атрымае пакаленне ідыётаў”. Вельмі страшнае прадказанне. І калі не супрацьпаставіць гаджэтам кнігу, дык... На людным месцы Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 “А нуце, нуце, скарэй дарыце! Шчодры вечар, святы Васілёк!” http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17750 У каляднай традыцыі на Палессі асабліва шануюць першы дзень Новага года — Васілле. Менавіта тут захаваўся дагэтуль калядны карнавал з архаічнымі маскамі ў Шчодры вечар з 13 на 14 студзеня. Гэта найперш Дзед і Баба, якія сімвалізуюць продкаў — Дзед вядзе Казу, а Баба засявае хату жытам дзеля таго, каб усё ў гаспадарцы і ў сям’і пладзілася, множылася, як гэтае зерне. Традыцыі Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 “Калядныя ўзоры” http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17751 Штогадовая выстава Беларускага саюза майстроў народнай творчасці адчынілася пры падтрымцы Міністэрства культуры ў выставачнай зале Мінскага абласнога Цэнтра народнай творчасці ў 28 раз і працягнецца да 17 студзеня. Гэта каля 500 твораў, якія прадставілі больш за 100 майстроў з розных рэгіёнаў Беларусі, прынятых у саюз у апошнія гады, або тых, хто прэтэндуе на такі гонар. Яны дэманструюць свае намаганні да адраджэння традыцыйных рамёстваў, вяртання іх у жыццё грамадства, да захавання традыцыі і яе развіцця на аснове сучаснага мастацтва. Праз гасцінец Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Беларуская скульптура: новыя адкрыцці http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17752 Круглая скульптура — неад’емны атрыбут мастацкага ўбрання каталіцкага касцёла. Ва ўмовах Беларусі яна часцей за ўсе выраблялася з дрэва. Дрэва — недаўгавечны матэрыял, старажытных помнікаў з яго захавалася выключна мала. Таму кожны твор, які не кранулі час, войны і пажары, і які захаваўся да нашага часу,— найвялікшая каштоўнасць для мастацтва Беларусі, прыклад наследавання для сучасных майстроў. Праз гасцінец Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 А зімой думаем пра вясну... http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17753 Выдавецтва “Беларуская навука” на мінулым тыдні надрукавала кнігу, над якой я працавала з 2014-га года. Гэта зборнік, які змяшчае апісанні абрадаў, тэксты і ноты масленічных песень. Матэрыял я расчытвала з захаваннем дыялектных асаблівасцей з архіўных і ўласных экспедыцыйных аўдыязапісаў, частку перадрукавалі з ужо апублікаваных крыніц, у тым ліку мала дасяжных. Музычную частку выдання (натацыі, тэматычны ўступны артыкул) рабіла этнамузыколаг Васіліна Прыбылова. Prof-партфоліа Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Дастаеўскія: карані роду http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17754 Імя Фёдара Дастаеўскага не мае патрэбы ў прадстаўленні. Па дадзеных UNESCO і сёння гэты пісьменнік з’яўляецца адным з самых чытэльных у свеце. Вядомасць яго сягае ад амерыканскага кантынента да Японіі, ад Афрыкі да Азіі, ад Еўропы да Аўстраліі. Дастаеўскага ўважліва вывучаюць, пра яго працягваюць пісаць даследаванні, здымаць стужкі, ствараюць аб’яднанні яго імя. Гэты зусім няпросты, але ўвесь час надзіва сучасны пісьменнік зацікавіў свет яшчэ ў далёкім 1881 годзе — тады ў ЗША на англійскую мову была перакладзеная яго кніга “Занатоўкі з мёртвага дома”. Дастаеўскага абгрунтавана асацыявалі і працягваюць асацыяваць з Расіяй. Тым не менш, карані роду Дастаеўскіх бяруць свой пачатак у паўднёва-заходніх землях Беларусі. Род гэты вельмі старажытны і многія яго прадстаўнікі пакінулі свой адбітак не толькі ў гісторыі і культуры Беларусі, але і Расіі, Украіны і Польшчы. Былі сярод іх і ваяры, і святары, і земяне (ваенаслужачыя насельніцтва Вялікага Княства Літоўскага і Польшчы ў XVI — XVIII стагоддзях). Яны пераходзілі ў каталіцтва, ці, наадварот, прымалі праваслаўе, рабіліся шляхтай, служылі польскім каралям і нават прымалі ўдзел у іх абранні. Спляценне гістарычных падзей і чалавечых лёсаў часам нараджае геніяў, якія сілай свайго таленту і прадбачання рассоўваюць межы і таму маюць прыналежнасць ужо да ўсяго свету. Адным з такіх геніяў, радавод якога бясспрэчна звязаны з Беларуссю, і стаў Фёдар Дастаеўскі. Гістарыёграф Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 Таямніцы Занаў, герба “Ястрабец” http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17755 Нягледзячы на такі загаловак, казаць пра “стары шляхецкі род Занаў”, на жаль, не выпадае. Продкі філамата і “архіпрамяністага” Тамаша Зана паходзілі з мяшчанаў і жылі ўвесь час у Радашковічах. У папярэдняй частцы мы разгледзелі карані роду, і галіну, якая ўсярэдзіне XVIII стагоддзя неяк сама па сабе знікла з далягляду. Запачаткаваў яе Міхал Зан, верагодна, старэйшы брат Францішка, які лічыцца прадзедам Тамаша. Прыйшоў час распавесці пра галіну “нашчадкаў” Францішка, якая, ператрываўшы ўсе катаклізмы XVIII — ХХ стагоддзяў, згасла ў 1989 годзе. Гістарыёграф Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200 http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=17756 "К" інфармуе Fri, 8 Jan 2021 00:00:00 +0200